X
تبلیغات
دل‌نوازها - آلبوم ترنج، محسن نامجو

دل‌نوازها

به هر پرده رازی بود دل‌نواز - که آن‌را ندانند جز اهل راز

آلبوم ترنج، محسن نامجو

«ترنج» نام اولین آلبوم رسمی با صدا و آهنگسازی «محسن نامجو» است که در شهریور سال ۱۳۸۶ توسط «مرکز موسیقی حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی» و پیش از طی شدن مراحل پایانی تایید از سوی «وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» منتشر شد. در این آلبوم از اشعار «خواجوی كرمانی»، «مولانا»، «باباطاهر»، «حافظ» و «عطار نیشابوری» استفاده شده است.

در اكثر ترانه‌ های «محسن نامجو» مدت زمان زياد ترانه ‌ها مشترک است، اما هيچگاه اين لحظات شنونده را آزرده خاطر نمیكند. در «ترنج» نيز تنظيم آهنگ آنچنان است كه حتی در بخشی از ترانه كه نزديک به ۷۰ ثانيه است، ذهن شنونده اسير فضای موسيقايی «درام» و «پيانو» میشود و با سبک بلوز اثر، پيراهن خاطرات را دَر بَر میكُند.

در اين اثنا ذهن شنونده بسيار تحريک شده و بخش پایانی ترانه از اين بسترسازی ميانه اثر، بيشترين بهره‌ برداری را كرده و به لطف اجرای خلاقانه «محسن نامجو»، در اوج با ترانه ارتباط برقرار میكند. اين ارتباط شنونده با ترانه ترنج كه در اوج و با تحريرهای رندانه «محسن نامجو» درگير میشود آنچنان است كه ميل به دوباره شنيدن اثر را در همان لحظه در جان شنونده اثر بر می انگيزاند. اصولاً ترانه‌ ها با پيوستِ خاطرات خود را جاودانه میكنند، اما در اين باره چون «ترنج» از دو لحاظ خاطره ‌انگيزی می كند می تواند يک استثنا به حساب آيد.

نخست اينكه، در چند بند از ترانه، از غزل معروف مناظره‌ای «حافظ» بهره برده شده است و اين ترانه در دهه ۶۰ با صدای «شاپور رحيمی» كه بعدها كمتر خواند و به تدريس پرداخت، بسيار معروف بود:

«گفتم غم تو دارم گفتا غمت سرآيد»

نكته ديگر، نوع تحرير و آواز «محسن نامجو» در اين اثر است كه در دو جا در متن آهنگين ترانه محو می‌شود و ناخودآگاه انسان را به روياپردازی وامیدارد.

«بيم بام بام بيم بام بام» اسكلت «جاز» اين ترانه است. ترانه‌ای كه نمادهای «بلوز»، «جاز»،‌ «راک» و «آواز  اصیل ايرانی» را در خود چنان حل كرده است كه نمیتوان آن را به يكی از اين سبک‌ها نسبت داد.

در ابتدای ترانه دو بيت از «خواجوی كرمانی» را می‌شنويم كه:

گفتا من آن ترنجم كندر جهان نگنجم          گفتم به از ترنجی ليكن به دست نايی

گفتا تو از كجايی كه آشفته می‌نمايی          گفتم منم غريبی از شهر آشنايی

خواننده، اين دو بيت را با تماميت حنجره خود می‌خواند. به گونه‌ای كه می‌خواهد نشان بدهد كه گويا خود «ترنجی» است که هرگز به دست نيامده است. اما آنچه با نوع ترانه‌خوانی «محسن نامجو» بسيار زيبا و تاثيرگذار زندگی میكند و باعث ارتباط موثرتری با شنونده میشود، نوعی بيان محاوره‌ای و مكالمه‌ای او در اشعار است. مثلاً در بيت:

گفتا به دل ربايی، ما را چگونه ديدی          گفتم چو خرمنی گل در بزم دلربايی

در پايان مصرع اول، بنابر دنبال كردن ضرب آهنگ ترانه، به ظاهر میخواند: «هه ‌هه ‌هه ‌هه» اما اين در ادامه پرسش: «ما را چگونه ديدی؟» حكم تمسخر و طعنه پيدا میكند.

اين ويژگي‌ خوانش شعری «محسن نامجو» را اگر تشخيص، به معنای جان‌ بخشی ديالوگ‌ گونه بندهای ترانه بناميم، متوجه يكي از نكات اصلی اقبال ترانه‌خوانی او خواهيم شد.

جان ‌بخشی ديالوگ ‌وار مصرع‌ ها و يا حتی كلمات و اصوات محاوره‌ای به گونه ‌ای در آثار «محسن نامجو» مشهود است كه مجله «نيويورک تايمز» به او «باب ديلن» ايران لقب داد. اين اقدام «نيويورک تايمز» هرچند بجا بود اما ناآگاهانه است. چرا كه ويژگی محاوره‌ای خواندن كلمات و بازی با صدا هرچند از ويژگيی های خواندن «باب ديلن» است، اما «محسن نامجو» نوع غريب و پخته‌ تر آن را اجرا كرده است. هرچند كه سرچشمه چنين خواندن «باب ديلن»، ترانه‌ های محلی يک دوست است كه چندين دهه پيشتر می‌ خوانده و ريشه مردمی خواندن و بازی با كلمات و تشخيص ديالوگ وار خوانش «محسن نامجو» را بايد در بستر تحصيلات و راه سخت و دشوار اين خواننده جستجو كرد.

برگرفته از تارنمای ظریف، خبرگزاری فارس و  همشهری آنلاین

لینک دانلود از مدیا فایر
تمامی کاورها به صورت مخفی در درون پوشه می باشند.

+ نگاشته شد در چهارشنبه سیزدهم آبان 1388 14:6 به‌دست دل‌نواز  |